مؤمنان ممکن است در مقاطعی از زندگی از غافلان شمرده شوند
در کلمات رهبران الهی نیز به موضوع «غفلت» از این جهت پرداخته شده که انسانها بدانند همواره خطر غفلت زدگی انسان را تهدید می کند و انسان مومن باید مراقبت لازم برای برون رفت از غفلت را که با یاد و نام خدا به دست می آید، مورد توجّه قرار دهد.
خطبه نماز جمعه
خطیب: آیت الله دکتر رمضانی امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ
تاریخ: ۱۳٫۰۷٫۲۰۱۸
مطابق با جمعه ۲۲تیر۹۷
درسهائی از قرآن ۲۲ (غفلت ۳)
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله ربّ العالمین و الحمد لله الذی لا مُضادّ له فی مُلکه و لا مُنازِعَ لَهُ فی أمره. الحمدالله الذی لا شریک لَهُ فی خلقه ولا شبیه لَهُ فی عَظَمَتِه (جزء من دعاء الإفتتاح) وصلّی الله علی سیدّنا ونبیّنا محمّد صلّی الله علیه و علی آله الطاهرین و اصحابه المنتجبین.
عبادالله ! اوصیکم و نفسی بتقوی الله و اتّباع امره و نهیه
همان طور که در مباحث گذشته اشاره گردید «غفلت» از مفاهیم عام و گسترده ای است که ممکن است دامن هر کسی را بگیرد. از کسی که لحظه ای از خدای خود غافل شود تا کسی را که به طور کلی خدا و آیات الهی را تکذیب می نماید. از اینرو هم مؤمنان ممکن است در مقاطعی از زندگی از غافلان شمرده شوند و هم مشرکان و منافقان و کافران از غافلان دانسته می شوند؛ منتهی نوع این غفلت ها و مرحله هر کدام از آنها متفاوت است و آیات قرآن به همه این انواع اشاره دارد.
در جریان قوم فرعون، آنها به خاطر تکذیب آیات الهی و غفلت؛ دچار انتقام و عذاب الهی شدند. چه اینکه در آیه ۶۵ سوره مبارکه عنکبوت از مشرکان عصر پیامبر(ص) یاد می شود که گاهی گرفتار غفلت شده و خود را در شرک داخل می کردند و گاهی از خواب غفلت بیدار می شدند و به توحید روی می آورند. لذا می فرماید: « فَإِذَا رَکِبُوا فِی الْفُلْکِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ یُشْرِکُونَ ؛ و هنگامى که بر کشتى سوار مى شوند، خدا را از صمیم دل مى خوانند، ولى چون به سوى خشکى رساند و نجاتشان داد، بناگاه شرک مى ورزند.»[۱]
قرآن کریم در برخی از آیات، حکم کلی و عمومی غفلت را دربارۀ اقوام و افراد یادآور می شود و می فرماید: « وَمَنْ یَعْشُ عَنْ ذِکْرِ الرَّحْمَٰنِ نُقَیِّضْ لَهُ شَیْطَانًا فَهُوَ لَهُ قَرِینٌ ؛ و هر کس از یاد خداى رحمان دل بگرداند، بر او شیطانى مى گماریم تا براى همدم وى باشد.»[۲] از سوی دیگر در خصوص پرهیزکارانی که اگر به خاطر غفلتی مختصر با وسوسه های شیطان مواجه می شوند، با یاد و نام خدا خود را از این «غفلت» نجات می دهد، می فرماید: « إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّیْطَانِ تَذَکَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ ؛ در حقیقت، کسانى که [از خدا] پروا دارند، چون وسوسه اى از جانب شیطان بدیشان رسد [خدا را] به یاد آورند و بناگاه بینا شوند»[۳] این افراد در واقع با یاد خدا، بینا و آگاه می شوند و در زمره ذاکران الهی قرار می گیرند.
از اینرو تلاش آدمیان باید این باشد که همواره به یاد خدا باشند و در هیچ زمانی غافل نگردند چه اینکه خدای متعال در معراج به پیامبرش فرمود: «یا أحْمَدُ لایَغْفُلُ أبَداً، مَنْ غَفَلَ لا أُبالِی بِأَیِّ واد هَلَک ؛ اى احمد! هرگز غفلت پیدا نکن زیرا کسى که اهل غفلت باشد برای من اهمیتی ندارد که در کدام وادى هلاک مى شود»[۴] پس باید غفلت را از بزرگترین دشمنان آدمی شمرد چه اینکه علی(ع) فرمود: « الغفله أضرّ الأعداء »[۵] و باید مراقب بود تا غفلت، مایۀ گمراهی افکار و سرلوحۀ نحوست و شرّ نباشد چنانکه امیرالمومنین فرمود: « الْغَفْلَهُ ضَلالُ النُّفُوسِ وَ عُنْوَانُ النُّحُوسِ »[۶] و در هر حال غفلت همیشه دلیلی بر علیه انسان است و روزگار آدمی را به بدبختی می کشاند چه اینکه باز امیرالمومنین فرمودند: « فَیَا لَهَا حَسْرَهً عَلَى کُلِّ ذِی غَفْلَهٍ أَنْ یَکُونَ عُمُرُهُ عَلَیْهِ حُجَّهً، وَأَنْ تُؤَدِّیَهُ أَیَّامُهُ إِلَى الشِّقْوَهِ ؛ پس واحسرتا بر غافلی که عمرش علیه او گواهی دهد و او را محکوم کند، و وای بر آن کس که روزگارش او را به بدبختی و گناه کشانَد»[۷]
در کلمات رهبران الهی نیز به موضوع «غفلت» از این جهت پرداخته شده که انسانها بدانند همواره خطر غفلت زدگی انسان را تهدید می کند و انسان مومن باید مراقبت لازم برای برون رفت از غفلت را که با یاد و نام خدا به دست می آید، مورد توجّه قرار دهد. به واقع غفلت، حجاب و مانعی بزرگ است برای پندگیری و موعظه و نیز باعث می شود لطافت قلب آدمی آسیب ببیند و نرمی و اثرپذیری خود را برای رسیدن به صفات آراسته از دست بدهد. لذا در روایات اسلامی در حالات «عیسی بن مریم» آمده است که وی از کنار روستایی عبور می کرد که همگی اهل آنجا به غضب الهی نابود شده بودند. حضرت عیسی (ع) به اذن الهی یکی از آنان را زنده کرد و از او سئوال نمود: اعمال شما چگونه بود که چنین بلایی دامن شما را گرفت. در پاسخ گفته شد: پرستش بت، محبت دنیا، آرزوی دراز و غفلت آمیخته با لهو و لعب» چه اینکه در بیانی که از حضرت علی(ع) نقل شده آمده است که حضرت فرمودند: عامل بدبختی انسان سه چیز است: مستی شهوت، غفلت از واقعیت ها و شتابزدگی در کارها. این بیان این هشدار را به همگان می دهد که: ای انسانها اگر می خواهید خوشبخت شوید و به دنبال سعادت هستید باید به این عوامل بدبختی توجّه جدی داشته باشید.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید