در عصر امام خمینی (ره) ظهور حق بر باطل جلوه گر گردید

گزارش کنفرانس «معنویت و عقلانیت در سیره امام خمینی(ره)»

مراسم بیست و نهمین سالگرد ارتحال ملکوتی مرجع عالیقدر جهان اسلام، عارف واصل، حضرت آیت­ الله العظمی امام خمینی (رضوان الله تعالی علیه) در روز شنبه ۲ یونی ۲۰۱۸ در مرکز اسلامی هامبورگ با حضور پر شور جمع کثیری از مسلمانان و شخصیت­های علمی فرهنگی از ملیت های مختلف آلمانی، ترکی، افغانی، پاکستانی، لبنانی و عراقی برگزار گردید.

در این همایش با شکوه، که با عنوان «معنویت و عقلانیت در سیره امام خمینی(ره)» برگزار گردید، سخنرانان به بررسی ابعاد مختلف شخصیت حضرت امام خمینی(ره) پرداخته و سخنانی را در این زمینه ایراد نمودند که همزمان به زبانهای ترکی، آلمانی و عربی نیز ترجمه می گردید.

یکی از سخنرانان این همایش آیت الله دکتر رمضانی امام و مدیر مرکز اسلامی هامبورگ بودند. ایشان در ابتدا ضمن تشکر و قدردانی از حضور پر شور همه شرکت کنندگان، بالاخص روحانیون محترم، به سخنان برخی از اندیشمندان جهان در رابطه با شخصیت امام خمینی (ره) اشاره داشته و افزودند: شهید سید محمد باقر صدر از علمای برجسته عالم اسلام در سخنان خود درباره امام خمینی(ره) می گوید: « در خمینی ذوب شوید همان گونه او در اسلام ذوب گردید.» یک کشیش یونانی در زمان رحلت امام خمینی (ره) می گوید: « او دست خدا بر روزی زمین بود.» محمدحسنین هیکل، نویسنده و روزنامه نگار معروف جهان عرب می گوید: امام خمینی هدیه آسمانی و ملکوتی برای خاکیان بود» و در جای دیگر می گوید: « گویی شخصیتی از شخصیتهای آزمون بزرگ صدر اسلام با معجزه ای به دنیا بازگشته تا پس از پیروزی امویان و به خون غلتیدن شهیدان اهل بیت سپاه علی را رهبری کند» یکی از شاگردان برجسته امام خمینی (ره) تعبیر دقیق و جامعی را در رابطه با ایشان دارد: آری امام خمینی حقیقت همیشه زنده تاریخ است. ایشان شاگرد شایسته ای برای مکتب اهل بیت (ع) است و امام زاده ای است که در عصر او ظهور حق بر باطل جلوه گر گردید. لذا بی هیچ تردیدی در کنار مرقد مطهر ایشان می توان این فرازهای نورانی را قرائت کرد: « أشهد أنکّ قد أقمت الصلاه و أتیت الزکاه و أمرت بالمعروف و نهیت عن المنکر و جاهدت فی الله حق جهاد حتی أتیک الیقین»

رئیس علما و تئولوگهای شیعه اروپا در بخش دیگری از سخنان خویش امام خمینی (ره) را مصداق برخی از آیات قرآن کریم دانسته و افزودند: امام خمینی (ره) درحقیقت دارای لسان صدق بود که امروزه در دنیا پیر و جوان و شخصیتهای بزرگ مسلمان و غیر مسلمان سیاسی و غیر سیاسی از کلام امام می گویند. « وَاجْعَل لِّی لِسَانَ صِدْقٍ فِی الْآخِرِینَ» امام این لسان صدق را در تمام ابعاد با شخصیت معنوی که داشت به دست آورده بود صدق در گفتار، صدق در عقیده، اخلاق و عمل و این صداقت نه تنها بر خودش بلکه در جامعه بشری و جهان نیز تاثیرگذار بود. امام از مصادیق آیات سوره مبارکه شعرا است که می فرماید:« رَبِّ هَبْ لِی حُکْمًا وَأَلْحِقْنِی بِالصَّالِحِینَ» « وَاجْعَل لِّی لِسَانَ صِدْقٍ فِی الْآخِرِینَ» وَاجْعَلْنِی مِن وَرَثَهِ جَنَّهِ النَّعِیمِ » اى پروردگار من، مرا حکمت بخش و مرا به شایستگان بپیوند . و ذکر جمیل مرا در دهان آیندگان انداز. و مرا از وارثان بهشت پرنعمت قرار ده.

ایشان در ادامه با اشاره به دیدگاههایی که در رابطه با عقلانیت و معنویت در غرب وجود دارد، کار بزرگ امام خمینی (ره) را احیاء عقلانیت و معنویت دینی بیان نموده و افزودند: در غرب در قرن ۱۸ عقلانیت به اوج خود رسید اما عقلانیتی که از معنویت جدا شد. در عصر مدرنیته عقلانیت به صورت جدی مطرح بود اما از معنویت فاصله گرفت. عقلانیتی که در غرب مطرح بود عقلانیت ابزاری بود و فقط برای سامان دادن امور دنیا و سبک زندگی مورد استفاده قرار می گرفت و لذا رابطه ای بین عقل و معنویت وجود نداشت چه اینکه این عقلانیت متصل به مبدأ و وحی نبود. از سوی دیگر معنویتی هم که در غرب مطرح شد یک نوع رهایی از هر قیدی، حتی قید به دین و شریعت را دنبال می کردند. در این نوع معنویت دین و ارتباط با خدا نقشی نداشت. معنویت در تفکر لیبرال حذف باید ها و نبایدها و مباح دانستن هر چیزی را به دنبال داشت.

امام خمینی (ره) عقلانیت و معنویتی را به جامعه معرفی نمود که منشأ دینی داشت. مهم ترین شاخصه عقلانیت ارتباط با مبدأ یعنی خداوند است. عقل به عنوان « اول ما خلق الله» دلیل و حجّت برای نشان دادن راه بود و خدای متعال بواسطه آن پاداش می دهد و عقاب خواهد نمود. لذا عقلانیتی را که امام در جامعه بشری معرفی کرد عقلانیتی است که مرتبط با وحی بود و آدمی را به آموزه های وحیانی و ارتباط با خدا فرا می خواند و زندگی دنیوی و اخروی انسان را در مسیر سعادت جهت می داد.

از سوی دیگر معنویتی را هم که امام معرفی نمود برخواسته از دین و مبتنی بر بایدها و نباید ها بود. معنویت امام را می توان از آثار و کتب ایشان مانند شرح دعای سحر و نیز آثاری که در حوزه عرفان از ایشان موجود است شناخت. کار بزرگ امام این بود که این معنویت را نه فقط برای خود، بلکه در جامعه بشری ترویج نمود.

رئیس مرکز اسلامی هامبورگ در ادامه به برخی از شاخصه های عقلانیت و معنویت از دیدگاه امام خمینی (ره) اشاره نموده و افزودند: ۱٫ خدا محوری و خدا باوری ۲٫ شریعت مداری و شریعت محوری. امام فقط استاد و فقیه احکام نبود، بلکه معلم اخلاق و عرفان نیز بود. عرفان امام آمیخته با توسل و معنویت بود. عرفان و معنویت امام عرفان گوشه نشینی و انزواطلبی نبود بلکه آمیخته با حماسه دینی بود. امام با عقلانیت و معنویت دینی رویکرد اجتماعی اسلام را نیز احیاء نمود و اقتدار عقلانی و معنوی اسلام را در جهان فراگیر نمود که امروزه در محافل علمی به دنبال فهم اسلام امام هستند. ۳٫ ظلم ستیزی. از شاخصه های دیگر عقلانیت و معنویت از دیدگاه امام ظلم ستیزی بود. یعنی شرح بیان امیرالمؤمنین (ع) که فرمودند: « کونا لِلظّالِمِ خَصْما وَ لِلْمَظْلومِ عَوْنا؛ پیوسته دشمن ظالم و یاور مظلوم باشید.» ۴٫ ولایتمداری از ویژگیهای مهم معنویت در مکتب امام (ره) بود و لذا با اعتقاد عمیق به مقام ولایت اهل البیت (ع) همواره به آن بزرگواران متوسل می شدند.۵٫ مردم گرایی و اهتمام به سرنوشت مردم. ۶٫ عرفان همراه با سیاست. به برکت وجود امام خمینی (ره) بوده است که مکتب تشیع امروزه این چنین با عزت و اقتدار فراگیر شده است و مسلمانان در دنیا با افتخار زندگی می کنند و همه ما باید این حرکت عظیم را قدردان باشیم.